Þetta gerist mjög hratt allt saman. Fyrst kemur viðtalið þar sem frambjóðandi Samfylkingarinnar gengst við sóðaskrifum. Strax í kjölfarið kemur afsökunarbeiðni með krúttlegri mynd því að einu sinni vorum við öll ung og vitlaus. Síðan kemur femínísk krítík, við vorum jú öll ung en mið-þrítugsaldur er kannski ekki það ungt og þótt við værum mörg hver vitleysingar þá létu langflest okkar alveg vera að stunda níðskrif um konur. Um þetta má alls ekki tala lengi því „maðurinn er jú búinn að biðjast afsökunar“ og við sem erum vinstra megin eigum að fylkja okkur að baki honum og vinstrinu og flokknum og einblína á kosningar. Þessi ójöfnuður lagar sig ekki sjálfur og alls ekki ef við erum bara að hugsa um fréttaflutning Morgunblaðsins.
Morgunblaðið. Ég var einmitt þar í upphafi þessarar aldar. Hóf störf árið 2003, 22 ára gömul, nýskriðin úr Kennaraháskólanum. Mogginn var stórbrotinn. Hann var miklu líkari stofnun en fyrirtæki, með sögu og hefðir, gríðarlega þykkt lag millistjórnenda – og alveg heilan helling af körlum. Við vorum talsvert færri, konurnar. Eldri kynslóðirnar höfðu oftast bara pláss fyrir eina konu í einu eða svo og það breyttist hægt. Af okkur fimm sem hófum störf á fréttadeildinni 1. júní 2003 var ég eina konan. Ég átti fyrirmyndir í blaðakonum sem voru 5–10 árum eldri og allra mest, og að öllum öðrum ólöstuðum, í Sunnu Ósk Logadóttur, sem þá var eina konan í hópi fréttastjóra á innlendu deildinni. Ég veit ekkert hvort ég hefði enst í blaðamennsku ef hún hefði ekki verið þarna, styðjandi, hvetjandi, leiðbeinandi, fagkona fram í fingurgóma. Og er enn. Enda kom ekkert annað til greina, konum leyfðist ekki annað og glappaskot einstaklinga af kvenkyni voru gjarnan yfirfærð á allar konur. Það var því mikið undir.
Á Mogganum á þessum tíma var gamaldags karlremba. Hún birtist í því að við vorum fáar, okkur var stundum klappað föðurlega á kollinn og ýtt í „mjúku málin“ (sem eru reyndar almennt grjóthörð, en það er önnur saga). Þessi gamalgróna og gamaldags karlremba gat verið óþolandi, ég geri ekki lítið úr því, en í grunninn leið mér vel á Mogganum. Ég eignaðist þar mitt pláss, skrifaði mína viðhorfspistla sem þá máttu vera langir og var innan tíðar orðin þingfréttaritari blaðsins, sem þótti í frásögur færandi, einmitt vegna minna viðhorfa!
Viðhorfin, sem má öll finna í greinasafni Morgunblaðsins og hér inni á heimasíðunni minni, einkennast af sterkri löngun til að skilja samfélagið og jafnréttismál ganga sem rauður þráður þar í gegn. Ég var stofnfélagi í Femínistafélagi Íslands og við tókum endalausa slagi við kvenfjandsamleg viðhorf, lög og strúktúra. Stanslaust. Alla daga. Um þetta skrifaði ég. Ég skrifaði um nauðganir og vændi, stöðu kvenna í stjórnmálum og endalausar tilraunir hægri manna til að láta jafnréttismál hverfast um að hvítir karlar væru góðir og brúnir karlar vondir. Ég var satt að segja heltekin af því að reyna að skilja stöðu kvenna í samfélaginu sem var þarna upp úr aldamótum.
Fréttaflutningur þessarar viku dregur mig og fleiri aftur til þessa tíma. Ég man þegar 24 stundir voru stofnaðar og meðalaldurinn í Hádegismóum snarlækkaði en þar deildu ritstjórnir Mogga og 24 stunda hæð, kaffistofu og mötuneyti. Það hefði átt að vera léttir. En þess í stað varð allt einhvern veginn óþægilegra. Ég fylgdist með klíkumyndun jafnaldra minna, ungra manna sem ég held að í grunninn séu flestir ágætir drengir. Sumir þeirra urðu rösklega fínir blaðamenn, aðrir urðu það síðar og enn aðrir aldrei. Þeir töluðu stundum um femínisma og sýndu stuðning í orði við margt af því sem við femínistar vorum að brasa. En þeir voru líka stútfullir af sjálfum sér og þeim var hampað eins og samfélagið hampar drengjum. Konunum var ýtt í skuggann og ég veit að mörgum samstarfskonum þeirra leið ekki vel í kringum þá en þær gátu samt ekki alveg fest fingur á hvers vegna. Þessu stóði fylgdi annars konar karlremba en sú sem ég var vön af ritstjórn Moggans. Yngri karlremba kynslóðar sem var óhörðnuð þegar samfélagið ákvað að nektardansstaðir væru eðlilegur hluti borgarmyndarinnar. Þetta voru ungir menn og nú hefur komið fram að þeim þótti eðlilegt að reka í sameiningu bloggsíðu stútfulla af ógeðslegum skrifum sem gengu öðru fremur út á að skipa konum óæðri sess í samfélaginu með hlutgervingu og sexúaliseringu og með því að gera lítið úr mikilvægri mannréttindabaráttu þeirra.
Þetta er samhengið sem ég finn mig knúna til að rifja upp. Þetta voru engin saklaus bernskubrek. En þetta átti sér samt stað í samfélagslegu samhengi sem kallar á uppgjör og í sumum tilfellum iðrun og yfirbót. Því þegar samfélagslegt samhengi er rangt og kúgandi þá getum við annað hvort tekið þátt í að viðhalda því eða reynt að brjóta það upp. Og þeir sem stanslaust reyndu að gera lítið úr okkur sem stóðum að uppbroti mega alveg hugsa sinn gang. Sumir þeirra hafa reyndar gert það. Einn blaðamaður 24 stunda og síðar Fréttablaðsins gerði heila útvarpsþáttaröð undir yfirskriftinni Sorrí þar sem hann meðal annars bað fyrurm talskonu Femínistafélags Íslands afsökunar. Það var virðingarvert.
Það er hins vegar óboðlegt að skamma konur, sem vilja taka þessa umræðu, fyrir að tjá sig. Við megum tjá okkur og við megum rifja upp veruleikann sem var fyrir tuttugu árum síðan þegar við stigum okkar fyrstu skref á vinnumarkaði. Við megum segja okkar hlið. Með því er enginn að segja að allt sem nafnlausu sóðabloggaranir hafa gert í sínu lífi sé rangt og hræðilegt. Alls ekki. Sjálf hef ég um árabil borið mikla virðingu fyrir blaðamennsku Þórðar Snæs og ég tel hann sé ágætt efni í stjórnmálamann. En mér finnst líka sjálfsagt að bæði hann og samfélagið horfist í augu við að þessi „bernskubrek“ voru pólitískur gjörningur sem hafði afleiðingar.
Þess vegna ákvað ég að blogga. Blogg var tjáningarmáti þess tíma sem við nú rifjum upp og lengri greinar passa ekki lengur inn í Moggann. Kannski hefði Lesbókin birt fjölda skoðanapistla um þetta mál, en hún er núna farin. Því margt hefur breyst á tuttugu árum. En það breytir því ekki að á sama tíma og ég og fleiri konur sátum að skrifum til að reyna að brjóta upp misrétti, þá sátu jafnaldrar okkar af karlkyni að skrifum til að reyna að viðhalda misréttinu. Þeir bera ábyrgð á því og þeir þurfa að axla hana.